Search
Gizela Sax-Ova werd geboren op 21 maart 1906 in Velatina, voormalig Tsjecho-Slowakije. Ze kwam in alle waarschijnlijkheid zonder familieleden aan in België op 12 september 1929 en verbleef na aankomst in La Louvière. Daar werkte ze als dienstmeid bij een rabbijn. Gizela verhuisde van La Louvière naar Brussel-stad en de stad Antwerpen tussen 1929 en 1934. Exacte gegevens over haar toenmalige verblijfplaatsen zijn niet gekend. In mei 1934 zou Gizela verhuizen naar rue du Danemark 29 te Sint-Gillis. Ze zou hier intrekken bij een Tsjecho-Slovaak genaamd Désider Smuk waar ze een relatie mee had gekregen. Ook zou ze met Désider een tijdje later in Sint-Gillis een kind verwelkomen. Dit is erg frappant want het verslag opgemaakt op 18 januari 1935 door adjudant ‘De Neef’ van de nationale Rijkswacht is het enige officiële document dat een melding maakt van een mogelijk kind van Gizela en zelfs dat Gizela een partner gehad zou hebben. Het verslag geeft naast de beroepsactiviteiten van Désider geen extra informatie over het kind zoals een naam of een geboortedatum. Alle nakomende officiële documenten vermelden ook niets over het kind of een eventuele partner. Mogelijk stierf het kindje of gaat het om een foute registratie door de Belgische administratie. Na een jaar en half gewoond te hebben in de rue du Danemark verhuisde Gizela eind oktober 1935 naar de rue Bodega 74 in Brussel-stad. De registratie van Gizela’s verhuis naar Brussel-stad is het eerst volgende officiële document na het verslag van adjudant De Neef. Hierop werd geen partner of kind vermeld. Wat er zich juist afgespeeld heeft in de rue du Danemark is niet exact geweten.
In februari 1936 verhuisde Gizela naar de Wipstraat 32 te Antwerpen. Na een maand verhuisde ze alweer, ditmaal naar Berchem. Eind januari 1937 keerde ze terug naar Antwerpen-stad waar ze woonde op Helenalei 24. Daar maakte ze de inval van nazi-Duitsland in België mee. Eind december 1940 trok Gizela zuidwaarts en vestigde ze zich in Trivières, een deelgemeente van La Louvière. La Louvière was tevens de stad waar ze verbleef na aankomst in België, het is helaas niet geweten wie of wat ze terug in La Louvière ging opzoeken. Na drie maanden trok Gizela naar Strépy-Bracquegnies (een andere deelgemeente van La Louvière) waar ze, na heel haar leven dienstmeid geweest te zijn, het beroep van kokkin opnam. In Strépy-Bracquegnies woonde ze ook maar één maand, waarna ze op 19 april 1941 terugkeerde naar Antwerpen stad om er in de Begijnenstraat 2 te gaan wonen. Binnen Antwerpen zou Gizela nog twee maal verhuizen. Op 8 januari 1942 kwam ze in de Jacob Jordaensstraat op nummer 82 terecht. Daar woonde ze nog twee maand tot ze op 23 maart 1942 terecht kwam bij het gezin ‘Moskal’ in de Aalmoezenierstraat 82. Gizela was de enige persoon die niet tot het gezin behoorde en op het adres woonde volgens een formulier van de Vereniging der Joden in België. Volgens het formulier had Gizela haar rol als dienstmeid weer opgenomen en hoogstwaarschijnlijk was ze via deze weg bij het gegoede en genaturaliseerde kleermakersgezin ‘Moskal’ ingetrokken.
Gizela werd op 24 september 1942 binnengebracht in de Dossinkazerne. Ze werd gearresteerd bij de vierde Razzia van Antwerpen. Het is onduidelijk of ze thuis werd aangehouden, op straat, of tijdens een controleactie bij het ophalen van haar rantsoenbonnen in de Stadsfeestzaal. Na twee dagen opgesloten te zitten in de Dossinkazerne vertrok Gizela met Transport XI naar Auschwitz-Birkenau. Gizela overleefde het niet.