Leopold Flam

Leopold Flam werd geboren in Antwerpen op 16 maart 1912. Zijn ouders waren Herman Flam en Mala Weitz, immigranten uit respectievelijk Polen en Rusland. De jonge Leopold verkreeg de Belgische nationaliteit en kon studeren aan de Universiteit van Gent. Hij volgde er sociale wetenschappen, geschiedenis, filosofie en fysica. Na zijn studies ging hij in 1939 aan de slag als leerkracht in Antwerpen. Flam was getrouwd met de Antwerps-Joodse Julia Isbutsky. Het koppel had één zoon, Plato Erasmus Hendrik Leopold Flam, geboren op 19 juli 1939.

Na de Duitse inval in België in mei 1940 werd het bestuur van het land overgenomen. Door anti-Joodse verordeningen werd het leven van Joden in België sterk beperkt. Vanaf eind 1940 kon Leopold zijn beroep als leerkracht niet meer uitoefenen omdat het hem als Jood verboden werd. Om zijn gezin te beschermen, bracht Leopold zijn vrouw en zoon naar een schuilplaats, alvorens zelf toe te treden tot het Comité de Défense des Juifs. Flam werd er leider van de afdeling pers en propaganda en redacteur van de illegale krant De Vrije Gedachte, waarvoor hij ook zelf schreef onder het pseudoniem Flamme.

In mei 1943 werd Leopold gearresteerd vanwege zijn Joodse afkomst. Hij werd naar de Dossinkazerne gebracht en bleef daar tot oktober 1943, toen hij om onbekende redenen werd vrijgelaten. In maart 1944 werd hij echter opnieuw opgepakt, ditmaal vanwege zijn activiteiten in het verzet. Vanuit de gevangenis in de Antwerpse Begijnenstraat werd hij als politiek gevangene naar Buchenwald gedeporteerd.

Hij slaagde erin dwangarbeid in de concentratiekampen te overleven en werd na de bevrijding van het kamp in 1945 herenigd met zijn vrouw en zoon. Terug in België sloot hij zich aan bij de Aide aux Israélites Victimes de la Guerre (Hulp aan Joodse Oorlogsslachtoffers) en ging lesgeven in Brussel. In 1956 werd hij professor in de filosofie aan de Vrije Universiteit Brussel. Tijdens zijn carrière publiceerde hij talrijke filosofische werken en verwierf hij grote bekendheid in academische kringen. Hij overleed in 1995, op 83-jarige leeftijd.

Laatst bijgewerkt op 05/12/2025

Feedback